Istniejący wodny tor podejściowy do Świnoujścia, jeszcze przez kilka powojennych lat, na skutek działań wojennych i zaniedbań, wymagał wykonania wielkiej pracy, by umożliwić eksploatację portów w Szczecinie i Świnoujściu. Konieczne także były prace w porcie. W latach 1945 – 46 nabrzeża i urządzenia portowe administrowane były przez wojskowe władze sowieckie, które prowadziły najniezbędniejsze roboty dla funkcjonowania portu, przez który odbywał się masowy wywóz wszelakiej zdobyczy wojennej z tego rejonu. Tą drogą odbywało się też zaopatrzenie techniczne stacjonujących jednostek sowieckich. Od jesieni 1946 r. port w Świnoujściu i prowadzący doń tor podejściowy przejmowane były przez polską administrację morską. Wraz z tym, na nią spadało zadanie zabezpieczenia warunków eksploatacji toru i portu.

Była to naprawdę wielka i ciężka praca. Po oczyszczeniu jeszcze w latach 40-ych, największych przeszkód nawigacyjnych ( wraki i miny ) na wodach Zatoki Pomorskiej, polska administracja morska prowadziła przez szereg lat dalsze prace. Głównie, chodziło o pogłębienie i oznakowanie farwateru a więc o umożliwienie bezpiecznego wchodzenia do portów coraz większych statków morskich. Wykonywano to etapami. Do 1949 r. tor wodny pogłębiono do 8 metrów i oznakowano pławami. W tym też roku zapalone zostały światła kierunkowe na Kanale Piastowskim, oraz na bramach torowych i pławach wyznaczających tor wodny na Zalewie Szczecińskim. Do 1957 roku, głębokość farwateru na całej długości osiągnęła 9 metrów.

W latach następnych, prowadzono nadal intensywne prace pogłębiarskie. Pozostawało to w związku z intensyfikacją pracy portów Szczecina oraz Świnoujścia, wzrostem przeładunków i planowanym przyjmowaniem statków – masowców, o zanurzeniu przekraczającym dotychczasowe. W wyniku prowadzonych robót, w 1967 roku, północny tor podejściowy do portu w Świnoujściu, osiągnął głębokość 10,4 m, co umożliwiało już wpływanie statków o nośności do 35 tyś. DWT. W dwa lata później, 23 czerwca 1969 r. w wyniku intensywnych, ciężkich a kosztownych prac, tor osiągnął głębokości 36 stóp ( prawie 12 metrów ). Dla portów w Świnoujściu i Szczecinie, a tym samym dla całej polskiej gospodarki, miało to niezwykle ważne znaczenie, stąd też decyzja o uwiecznieniu tego faktu stosowną tablicą pamiątkową. Oczywiście, zgodnie z ówczesnym obyczajem, w okazję wpleciona została rocznica powstania Polski Ludowej, wtedy już 25-ta. Przed Kapitanatem Portu w Świnoujściu w czerwcu 1969 roku, odbyła się uroczystość symbolicznego otwarcia toru, połączona z odsłonięciem tej tablicy pamiątkowej.

Pod względem plastycznym została ona doskonale zaprojektowana i wykonana. Do jej wyeksponowania posłużono się głazem wydobytym z dna, podczas prac pogłębiających. Była to prawdopodobnie kamienna kotwica pławy torowej, posadowionej na przełomie XIX i XX wieku. Nazwiska artysty plastyka, którego autorstwa była płyta, niestety nie udało się ustalić. Ten bardzo efektowny monument, do dzisiaj stanowi prawdziwą ozdobę skweru przed Kapitanatem.
Na koniec chcę serdecznie podziękować za udzieloną pomoc i informacje paniom Hannie Brożek i Wiolecie Winiarskiej ze świnoujskiego Kapitanatu. Gratuluję im też imponującego udokumentowania historii, ich naprawdę godnego szacunku miejsca pracy.

źródło: www.iswinoujscie.pl